Gdzie ustawić kozę żeliwną? Bezpieczne odległości od ścian i mebli

Co mówią przepisy o odległościach pieca żeliwnego od materiałów palnych

Kozę żeliwną trzeba ustawić tak, aby zachować minimalną odległość od materiałów palnych określoną w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych budynków oraz – co ważniejsze w praktyce – w instrukcji montażu konkretnego modelu (źródło: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Zajmuję się doradztwem przy montażu pieców żeliwnych od kilkunastu lat i regularnie widzę tę samą pomyłkę: klient traktuje przepis ogólny jako jedyną wytyczną, a pomija kartę produktu leżącą w pudle.

Polskie prawo budowlane nie podaje jednej uniwersalnej liczby centymetrów dla wszystkich pieców na paliwo stałe. Rozporządzenie różnicuje wymagania w zależności od tego, czy ściana lub podłoga jest wykonana z materiału palnego, niepalnego, czy dodatkowo zabezpieczona izolacją termiczną. Do tego dochodzi norma PN-EN 13240, według której certyfikowane są kozy żeliwne sprzedawane na terenie Unii Europejskiej, oraz – co kluczowe – indywidualna instrukcja producenta, wynikająca z badań konkretnego modelu.

• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. – podstawowy akt prawny regulujący odległości urządzeń grzewczych od konstrukcji budynku, z późniejszymi nowelizacjami uwzględniającymi nowe technologie palenisk.
• PN-EN 13240 – norma europejska definiująca metodykę badań i minimalne parametry bezpieczeństwa dla wolnostojących pieców na paliwa stałe.
• Instrukcja montażu producenta – dokument nadrzędny dla konkretnego modelu, oparty na rzeczywistych pomiarach temperatury obudowy w czasie badania typu.
• Lokalne przepisy przeciwpożarowe i wytyczne kominiarskie – mogą zaostrzać wymagania w budynkach wielorodzinnych lub zabytkowych.

Zasada, którą stosuję zawsze przy odbiorach: obowiązuje wartość bardziej restrykcyjna. Jeśli przepis ogólny mówi o 80 cm, a instrukcja producenta wymaga 100 cm, liczy się 100 cm – i to ta wartość będzie podstawą ewentualnego sporu z ubezpieczycielem po pożarze. Warto zachować oryginalną instrukcję montażu i zdjęcia z etapu ustawiania pieca – w praktyce ubezpieczyciele coraz częściej proszą o taką dokumentację przy zgłoszeniu szkody związanej z ogniem.

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków – kluczowe zapisy

Rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.) reguluje między innymi usytuowanie urządzeń grzewczych na paliwa stałe względem elementów konstrukcyjnych budynku wykonanych z materiałów palnych. Przepis nie jest sugestią – to twarde wymaganie prawne, którego niespełnienie skutkuje odmową pozytywnego protokołu kominiarskiego lub problemami przy odbiorze budynku.

Interpretacja lokalna bywa różna, szczególnie w budynkach o nietypowej konstrukcji ścian (np. szkielet drewniany, stare kamienice z drewnianymi stropami). W takich przypadkach zawsze polecam klientom konsultację z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych albo z kominiarzem obsługującym dany rejon, zanim padnie decyzja o miejscu ustawienia pieca.

• Przepis dotyczy zarówno ścian, jak i stropów oraz elementów konstrukcyjnych w bezpośrednim sąsiedztwie komina.
• Nowelizacje rozporządzenia z biegiem lat doprecyzowały wymogi dla nowoczesnych domów energooszczędnych.
• Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych może wydać opinię wiążącą dla nietypowych układów pomieszczeń.
• Brak zgodności z rozporządzeniem to często pierwszy punkt kwestionowany przez ubezpieczyciela po szkodzie.

Minimalne odległości od ścian palnych i niepalnych – konkretne wartości

Kozę żeliwną stawia się zwykle w odległości minimum 100 cm od ściany z materiału palnego bez dodatkowej osłony oraz 20-30 cm od ściany murowanej, niepalnej – ale to wartości orientacyjne, nie sztywna norma dla wszystkich modeli. Ostateczną liczbę zawsze podaje instrukcja montażu konkretnego pieca, bo to ona wynika z pomiarów temperatury wykonanych podczas certyfikacji zgodnej z PN-EN 13240.

Ściana z materiału palnego to np. drewniana boazeria, płyta OSB, tapeta na łatwopalnym podłożu czy sucha zabudowa bez warstwy niepalnej. W takich przypadkach większość producentów – z mojego doświadczenia dotyczy to modeli o mocy 6-10 kW – wymaga właśnie strefy rzędu metra z tyłu i po bokach obudowy. Ściana murowana, otynkowana, bez okładziny drewnianej pozwala zbliżyć piec znacznie bardziej, choć rzadko poniżej 15-20 cm ze względu na konieczność cyrkulacji powietrza za obudową.

Z praktyki: w domach z drewnianą zabudową lub boazerią zalecam montaż dodatkowego ekranu żaroodpornego niemal zawsze, nawet gdy formalnie minimalna odległość jest zachowana. Drewno starzejące się latami traci wilgotność i staje się bardziej podatne na zapłon przy długotrwałym naświetlaniu ciepłem – a koza żeliwna grzeje godzinami, nie chwilowo jak grill.

• Odległość mierzy się od najgorętszego punktu obudowy, nie od podstawy pieca – to najczęstszy błąd pomiarowy.
• Modele z przeszkloną frontową ścianą promieniują cieplej w kierunku szyby niż w bok – trzeba to uwzględnić przy meblach ustawionych z boku.
• Rura dymowa i jej połączenia również wymagają zachowania odległości od elementów palnych, nie tylko sama obudowa pieca.
• Producent podaje osobne wartości dla odległości bocznej, tylnej i frontowej – rzadko są one identyczne.

Odległość od mebli, firanek i innych elementów wystroju

Meble tapicerowane, firany i dywany w zasięgu promieniowania ciepła wymagają większego marginesu niż sama ściana – rekomendowana strefa wolna z przodu pieca to zwykle minimum 100-150 cm, zależnie od mocy urządzenia. To dystans mierzony nie od obudowy, ale od najbliższej krawędzi paleniska, gdzie temperatura promieniowania jest najwyższa.

Zasłony i firanki wiszące nad kozą lub tuż obok niej to jedna z najczęstszych przyczyn pożarów domowych związanych z piecami na paliwo stałe (źródło: Państwowa Straż Pożarna – zasady bezpiecznego użytkowania urządzeń grzewczych na paliwa stałe, gov.pl/web/kgpsp, 2024). U klientek i klientów, u których prowadziłem odbiory, regał z książkami czy firanka w odległości 40-50 cm od bocznej ścianki pieca to obraz, który widzę zaskakująco często – i za każdym razem proszę o przesunięcie.

• Fotele i sofy tapicerowane – minimum 100 cm od najbliższego punktu paleniska, więcej przy piecach powyżej 8 kW.
• Firany i zasłony – nigdy nad kozą ani bezpośrednio przy jej bokach, nawet jeśli formalnie mieszczą się w strefie minimalnej.
• Dywan przed drzwiczkami – warto zostawić pas podłogi bez wykładziny w promieniu iskier przy otwieraniu paleniska.
• Regały z papierem i książkami – traktuj jak materiał palny o niskiej temperaturze zapłonu, trzymaj z dala od strefy promieniowania.

Jedno zdanie warte zapamiętania: strefa bezpieczna przed kozą to nie miejsce na dywan, choćby wyglądał efektownie na zdjęciu z salonu urządzonego w stylu skandynawskim.

Ochrona podłogi pod i przed kozą żeliwną

Podłoga palna – panele, deska, wykładzina – pod kozą żeliwną wymaga niepalnej podstawy z blachy, płyty ceramicznej lub szkła hartowanego, która musi wystawać poza obrys pieca, zwłaszcza z przodu. To miejsce, gdzie przy otwieraniu drzwiczek najczęściej wypadają żarzące się drobiny popiołu lub węgla.

Grubość i rodzaj wymaganej podstawy zależy od konstrukcji podłogi istniejącej w domu i jest zwykle podawana wprost w instrukcji montażu konkretnego modelu. Zdarzało mi się prowadzić klientów, którzy kupili piec, zanim sprawdzili odporność ogniową swojej podłogi – i musieli dokupować grubszą płytę ceramiczną, bo cienka blacha nie spełniała wymagań producenta przy ich typie paneli laminowanych.

• Blacha stalowa min. 1-1,5 mm – wystarczająca przy lekkich piecach na drewno o niższej mocy.
• Płyta ceramiczna lub kamienna – lepsza izolacyjność termiczna, polecana przy piecach powyżej 8 kW.
• Szkło hartowane żaroodporne – estetyczne rozwiązanie popularne w nowoczesnych aranżacjach, ale sprawdź certyfikat grubości u sprzedawcy.
• Sprawdzenie odporności ogniowej podłogi – zrób to przed zakupem pieca, nie po jego dostarczeniu do domu.

Niepalna podstawa – wymagane wymiary z przodu i po bokach

Niepalna podstawa pod kozą żeliwną powinna wystawać minimum 30 cm z przodu paleniska – w praktyce polecam 40-50 cm dla bezpieczeństwa – oraz 10-20 cm po bokach i z tyłu, zależnie od konstrukcji pieca. To wartości orientacyjne, zawsze do zweryfikowania z dokumentacją techniczną konkretnego modelu, bo piece z niższymi drzwiczkami frontowymi generują inny rozrzut żaru niż modele z wysoko umieszczonym paleniskiem.

• Strefa frontowa – minimum 30 cm, zalecane 40-50 cm przy piecach z dużą przeszkloną ścianą frontową.
• Strefa boczna – 10-20 cm, więcej przy piecach ustawionych blisko przejścia komunikacyjnego w pomieszczeniu.
• Strefa tylna – zwykle pokrywa się z odległością od ściany, rzadko wymaga osobnej podstawy poza obrysem pieca.

Jak izolacja termiczna i osłony żaroodporne zmniejszają wymagane odległości

Certyfikowana osłona żaroodporna z izolacją i przestrzenią wentylacyjną może legalnie zmniejszyć wymaganą odległość kozy od ściany, ale redukcja musi być poparta atestem konkretnego produktu, a nie szacunkiem „na oko” (źródło: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. w powiązaniu z certyfikatem producenta osłony). Płyty izolacyjne montowane za piecem z odstępem wentylacyjnym rzędu 2-3 cm od ściany znacząco obniżają temperaturę powierzchni muru czy boazerii.

Nie każda płyta ognioodporna ma taki sam współczynnik redukcji odległości – to zależy od materiału, grubości i sposobu montażu. Z mojej praktyki: profesjonalna osłona żaroodporna montowana przez fachowca bywa tańszym rozwiązaniem niż przesuwanie komina i przebudowa całego pomieszczenia, co czasem jest jedyną alternatywą przy małych salonach.

„Zastosowanie certyfikowanych osłon i ekranów żaroodpornych pozwala na redukcję wymaganej odległości urządzenia grzewczego od materiału palnego, o ile redukcja ta wynika z dokumentacji technicznej i badań konkretnego rozwiązania osłonowego.” – na podstawie wytycznych Państwowej Straży Pożarnej dot. bezpiecznego użytkowania urządzeń grzewczych na paliwa stałe, gov.pl/web/kgpsp, 2024

• Płyta izolacyjna z przestrzenią wentylacyjną – redukuje temperaturę ściany za piecem nawet o kilkadziesiąt stopni Celsjusza.
• Ekran metalowy z warstwą izolacyjną – popularne rozwiązanie przy montażu kozy blisko drewnianej ściany szczytowej.
• Atest konkretnego produktu – jedyna podstawa do legalnej redukcji odległości, nie ogólna opinia sprzedawcy.
• Konsultacja z instalatorem przed zakupem osłony – pozwala dobrać produkt zgodny z wymaganiami konkretnego modelu kozy.

Zobacz też jak dobrać deflektor do kozy żeliwnej – dobrze dobrany deflektor poprawia spalanie i pośrednio wpływa na temperaturę obudowy w okolicy wylotu spalin.

Normy PN-EN 13240 a instrukcja montażu konkretnej kozy

PN-EN 13240 to norma europejska dla kominków i pieców wolnostojących na paliwa stałe, określająca wymogi bezpieczeństwa oraz metodykę badań typu (źródło: Polski Komitet Normalizacyjny, PN-EN 13240, 2002). Certyfikowany piec ma tabliczkę znamionową i kartę produktu z parametrami zgodnymi z normą, w tym minimalne odległości bezpieczne wyznaczone podczas testów w akredytowanym laboratorium.

Warto odróżnić PN-EN 13240 od pokrewnych norm – PN-EN 13229 dotyczy wkładów kominkowych zabudowywanych, a nie wolnostojących kóz żeliwnych, natomiast PN-EN 60335-2-6 odnosi się do urządzeń elektrycznych, nie do palenisk na paliwo stałe. Mylenie tych oznaczeń przy zakupie prowadzi czasem do nieporozumień przy odbiorze.

• Norma określa m.in. sprawność spalania, emisję pyłów i temperaturę powierzchni obudowy w warunkach testowych.
• Producent w instrukcji montażu podaje dokładne odległości zweryfikowane w badaniach – to dokument nadrzędny przy konkretnym modelu.
• Odstępstwo od instrukcji producenta może unieważnić gwarancję i skutkować odmową pozytywnego odbioru kominiarskiego.
• Tabliczka znamionowa pieca powinna zawierać numer normy, moc nominalną i klasę efektywności energetycznej.

Norma PN-EN 13240 stanowi punkt wyjścia do certyfikacji, ale to instrukcja montażu konkretnego egzemplarza – z uwzględnieniem jego kształtu, materiału obudowy i mocy – jest dokumentem wiążącym przy odbiorze. Dwa modele o tej samej mocy nominalnej mogą mieć różne wymagane odległości, jeśli różnią się grubością blachy czy obecnością płaszcza wodnego.

Odbiór kominiarski i zgłoszenie instalacji – czy jest obowiązkowe

Tak, montaż kozy żeliwnej podłączonej do przewodu kominowego wymaga odbioru przez uprawnionego kominiarza przed pierwszym uruchomieniem pieca. Kominiarz sprawdza drożność i przekrój komina, szczelność połączeń oraz zachowanie odległości od materiałów palnych, a pozytywny protokół bywa też warunkiem uznania roszczenia przez ubezpieczyciela w razie pożaru (źródło: Państwowa Straż Pożarna, gov.pl/web/kgpsp, 2024).

Zgłoszenie budowlane samej instalacji zależy od zakresu prac – inaczej wygląda sytuacja przy podłączeniu do istniejącego, sprawnego komina, a inaczej przy budowie nowego przewodu kominowego. W tym drugim przypadku zwykle konieczne jest zgłoszenie w lokalnym starostwie, dlatego zawsze polecam sprawdzenie tej kwestii przed rozpoczęciem prac, nie po zamontowaniu pieca.

• Odbiór kominiarski przed pierwszym rozpaleniem – obowiązkowy element procedury, niezależnie od wielkości pieca.
• Kontrola drożności i przekroju komina – kominiarz weryfikuje zgodność z parametrami wymaganymi przez producenta kozy.
• Protokół odbioru jako dokument dla ubezpieczyciela – warto zachować go razem z instrukcją montażu i fakturą zakupu.
• Zgłoszenie w starostwie – wymagane przy budowie nowego komina lub istotnej zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia.

Wytyczne dotyczące odbiorów instalacji grzewczych publikuje też Stowarzyszenie Kominy Polskie (kominypolskie.pl, 2023) – warto zapoznać się z nimi przed umówieniem terminu z lokalnym kominiarzem, szczególnie w budynkach z nietypowym układem przewodów.

Najczęstsze błędy przy ustawianiu kozy w pomieszczeniu

Najczęstszy błąd to mierzenie odległości od podstawy pieca zamiast od jego najgorętszej, wystającej części – na przykład drzwiczek, uchwytu czy rury dymowej. Drugi w kolejności to ignorowanie promieniowania bocznego przy piecach z dużą przeszkloną ścianą frontową, gdzie intensywność ciepła bywa wyższa niż po bokach obudowy metalowej.

W swojej praktyce spotykam też problem odwrotny – klienci kupują piękną, ale zbyt dużą kozę do małego pomieszczenia, gdzie zachowanie wszystkich odległości bezpiecznych praktycznie eliminuje możliwość swobodnego ustawienia mebli. Efekt: albo piec stoi za blisko ściany wbrew instrukcji, albo w salonie brakuje miejsca na kanapę.

1. Pomiar odległości od obudowy zamiast od najgorętszego, wystającego elementu pieca – popraw to jako pierwszy krok kontroli.
2. Pominięcie promieniowania bocznego przy modelach z przeszkloną ścianą frontową – sprawdź kartę produktu pod kątem osobnej wartości dla frontu.
3. Ustawienie kozy zbyt blisko drewnianych schodów, boazerii lub regału z książkami bez zastosowania osłony żaroodpornej.
4. Zakup pieca o mocy i gabarytach nieadekwatnych do wielkości pomieszczenia – skonsultuj dobór mocy z instalatorem przed zakupem.
5. Brak weryfikacji odporności ogniowej istniejącej podłogi przed dostawą pieca do domu.

Zanim ustawisz kozę na stałe, warto też przejrzeć renowacja i usuwanie rdzy z pieca żeliwnego – piec ustawiony w wilgotnym narożniku przy zewnętrznej ścianie koroduje szybciej niż w suchym, dobrze wentylowanym miejscu.

Wentylacja pomieszczenia i czujnik czadu przy kozie żeliwnej

Tak, pomieszczenie z kozą żeliwną wymaga zapewnienia dopływu powietrza do spalania – nawiewniki lub kratki wentylacyjne są elementem obowiązkowym, nie opcjonalnym dodatkiem. Bez odpowiedniej wentylacji piec „dusi się” własnym dymem, a w skrajnych przypadkach dochodzi do cofki spalin do wnętrza pomieszczenia.

Szczelne, nowoczesne okna i drzwi w domach energooszczędnych bywają tu problemem, który łatwo przeoczyć – ograniczają naturalny dopływ powietrza z zewnątrz, mimo że wizualnie pomieszczenie wygląda normalnie. Zawsze sprawdzam ten aspekt przed montażem, szczególnie w domach budowanych po 2015 roku, gdzie standard szczelności stolarki bywa bardzo wysoki.

• Nawiewnik okienny lub kratka wentylacyjna doprowadzająca powietrze zewnętrzne bezpośrednio do strefy paleniska.
• Czujnik czadu (tlenku węgla) – tani, niezależny od wymogów prawnych element bezpieczeństwa, który polecam montować zawsze, niezależnie od przepisów dotyczących odległości.
• Regularne czyszczenie komina – zmniejsza ryzyko cofnięcia się spalin i osadzania się sadzy ograniczającej ciąg kominowy.
• Kontrola szczelności okien i drzwi w domach energooszczędnych przed pierwszym sezonem grzewczym z nową kozą.

Checklist przed pierwszym uruchomieniem kozy żeliwnej

Przed pierwszym rozpaleniem sprawdź pięć elementów: odległości od ścian i mebli zgodne z instrukcją, niepalną podstawę pod piecem, protokół odbioru kominiarskiego, sprawną wentylację z czujnikiem czadu oraz usunięte łatwopalne przedmioty ze strefy bezpiecznej. Pominięcie choćby jednego punktu bywa źródłem realnego zagrożenia pożarowego w pierwszym sezonie użytkowania.

1. Sprawdzone i udokumentowane odległości od ścian, mebli i podłogi zgodnie z instrukcją producenta konkretnego modelu.
2. Niepalna podstawa odpowiednich wymiarów pod i przed piecem – minimum 30-50 cm z przodu, 10-20 cm po bokach.
3. Pozytywny protokół odbioru kominiarskiego wykonany przez uprawnionego kominiarza przed pierwszym rozpaleniem.
4. Zainstalowany czujnik czadu oraz sprawna wentylacja pomieszczenia z drożnymi nawiewnikami.
5. Usunięte łatwopalne przedmioty – firany, dywany w strefie iskier, papier – ze strefy bezpiecznej wokół pieca.

Jeśli piec jest zamontowany trwale i zależy Ci na dłuższej żywotności instalacji, zerknij też na ruszty i rusztowiny do kotłów na ekogroszek oraz – przy przyszłych awariach obudowy – na naprawa i spawanie pękniętego żeliwa. Osoby ogrzewające dom również grzejnikami żeliwnymi znajdą przydatne informacje w poradniku grzejniki żeliwne – montaż i bezpieczne odległości.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z uprawnionym kominiarzem lub rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych przed montażem konkretnego modelu kozy żeliwnej.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest minimalna bezpieczna odległość kozy żeliwnej od ściany?

Od ściany palnej bez dodatkowej osłony to zwykle minimum 100 cm, od ściany murowanej niepalnej – typowo 20-30 cm. Dokładna wartość zawsze zależy od instrukcji montażu konkretnego modelu pieca, dlatego nie warto polegać wyłącznie na wartościach orientacyjnych z internetu.

Czy osłona żaroodporna pozwala postawić kozę bliżej ściany?

Tak, certyfikowana osłona z izolacją i przestrzenią wentylacyjną może legalnie zmniejszyć wymaganą odległość, ale redukcja musi być zgodna z atestem konkretnego produktu, a nie szacunkowa. Montaż takiej osłony warto powierzyć instalatorowi znającemu wymagania danego modelu kozy.

Czy trzeba wzywać kominiarza po montażu kozy żeliwnej?

Tak, montaż pieca na paliwo stałe podłączonego do komina wymaga odbioru przez uprawnionego kominiarza przed pierwszym rozpaleniem. Protokół odbioru bywa też wymagany przez ubezpieczyciela w razie zgłoszenia szkody związanej z pożarem, więc warto go zachować razem z instrukcją montażu.

Jak duża powinna być niepalna podstawa pod kozą?

Orientacyjnie minimum 30-50 cm z przodu paleniska i 10-20 cm po bokach i z tyłu, ale dokładne wymiary zawsze podaje instrukcja montażu konkretnego pieca. Grubość podstawy zależy też od rodzaju podłogi, na której stoi koza.

Czy w pomieszczeniu z kozą żeliwną trzeba mieć czujnik czadu?

Prawo nie zawsze tego wprost wymaga, ale to jeden z najtańszych i najskuteczniejszych elementów bezpieczeństwa przy każdym urządzeniu na paliwo stałe. Polecam go montować niezależnie od przepisów – koszt kilkudziesięciu złotych jest niewspółmierny do ryzyka zatrucia tlenkiem węgla.

Czy odległość mierzy się od podstawy pieca, czy od jego najgorętszego elementu?

Odległość mierzy się od najgorętszego, wystającego punktu obudowy – na przykład drzwiczek czy rury dymowej, a nie od podstawy pieca. To jeden z najczęstszych błędów przy samodzielnym ustawianiu kozy w pomieszczeniu.

Czy instrukcja producenta kozy jest ważniejsza niż ogólne przepisy budowlane?

Tak, jeśli instrukcja producenta wymaga większej odległości niż minimum ustawowe, obowiązuje wartość bardziej restrykcyjna. To ona jest podstawą do odbioru kominiarskiego danego modelu, więc warto ją mieć zawsze pod ręką podczas wizyty kominiarza.

Źródła i literatura

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.
2. Polski Komitet Normalizacyjny, PN-EN 13240: Kominki na paliwa stałe – Wymagania i badania, 2002.
3. Państwowa Straż Pożarna – zasady bezpiecznego użytkowania urządzeń grzewczych na paliwa stałe, gov.pl/web/kgpsp, 2024.
4. Stowarzyszenie Kominy Polskie – wytyczne kominiarskie dotyczące odbiorów instalacji grzewczych, kominypolskie.pl, 2023.
5. Instrukcje montażu producentów pieców wolnostojących na paliwo stałe – dokumentacja techniczna dołączana do konkretnego modelu kozy żeliwnej.

Tomasz Borkowski

Praktyk renowacji żeliwa i miłośnik gotowania na żeliwnych patelniach. Od kilkunastu lat przywraca do życia stare patelnie, garnki, ruszty i piece – czyści, wypala, sezonuje i dogląda, żeby służyły kolejnym pokoleniom. Na Żeliwo24 dzieli się metodami, które sam przetestował w kuchni i warsztacie: co naprawdę działa, co jest mitem, a co potrafi zepsuć dobry odlew. Prywatnie fan steków z żeliwnej patelni i zimowych wieczorów przy kozie.